VI Konferencja Problemowa ENERGETYKON

this sans-serif;”>Energetykon24 października 2013 roku, pills dzięki uprzejmości Agencji Promocji Energii, recipe mieliśmy przyjemność uczestniczyć w VI Konferencji Problemowej ENERGETYKON, której podstawowym tematem było bezpieczeństwo energetyczne Polski. Zaletą tego wydarzenia było szerokie spektrum poruszanych zagadnień: z dziedziny ekonomii, prawa i technologii. Poniżej przedstawiamy najważniejsze tezy każdej z nich.

 

Pułapka średniego dochodu i finansowanie inwestycji

Wyjściowym zagadnieniem o charakterze ekonomicznym była kwestia konkurencyjności polskiej gospodarki. Dr Ireneusz Bil (Szkoła Główna Handlowa) poruszył problem tzw. ?middle income trap?, tj. sytuacji, gdy gospodarka ? niegdyś zacofana pod względem inwestycji i technologii ? rozwija się dynamicznie do momentu, gdy traci swoje dotychczasowe atuty, do których należy m.in. tania siła robocza. Konkurencyjność gospodarki można podtrzymywać przede wszystkim poprzez rozwój technologiczny, przy czym niebagatelną rolę odgrywają tutaj technologie energetyczne. Oprócz tych ogólnych rozważań, dr Bil przedstawił swoje przewidywania dotyczące inwestycji w gaz łupkowy w Polsce. W jego ocenie mogą się one okazać nieopłacalne, jeżeli gaz będzie importowany ze Stanów Zjednoczonych, gdzie wydobycie prowadzone jest na największą skalę, przy użyciu najnowocześniejszych technologii; w rezultacie gaz okaże się tańszy, niż ten wydobywany w naszym kraju.

Jerzy Łaskawiec (Południowo-Zachodnia Grupa Energetyczna) zajął się bieżącymi wyzwaniami związanymi z finansowaniem rozwoju energetyki. W jego opinii polskie przedsiębiorstwa energetyczne mają spory potencjał inwestycyjny, który powinien być wspierany z jednej strony przez państwo, a z drugiej ? przez długoterminowe kredyty i inwestycje, dostarczane przez prywatny kapitał. W obu przypadkach należy spodziewać się nacisków, aby zyski uzyskane z inwestycji przeznaczać na dywidendy, zamiast na finansowanie dalszych przedsięwzięć. Ten konflikt interesów może decydować o tempie przemian w energetyce.

 

Czy prawo powinno wyprzedzać technologię?

Prelegenci wiele uwagi poświęcili jakości prawa regulującego energetykę oraz relacjom pomiędzy regulacjami a rozwojem technologii. Według prof. Janusza Lewandowskiego (Politechnika Warszawska) doświadczenie państw zachodnich wskazuje, że postępy w ograniczaniu emisji CO2 były znacznie większe, gdy regulacje prawne pozostawały w ścisłym związku z postępem technologicznym. Przykładowo, po konferencji klimatycznej w Kioto (1997) redukcja emisji w Europie zahamowała, co więcej, USA ? które nie ratyfikowały protokołu ? osiągnęły spore sukcesy na tym polu. Z kolei dr inż. Jerzy Suchański (Politechnika Świętokrzyska) zarzucał polskiemu ustawodawcy, że prace nad ustawami toczą się zbyt wolno. Ponadto wskazał na błędy polskich władz w odniesieniu do polityki energetycznej: brak świadomości polityków, czym jest bezpieczeństwo energetyczne oraz fakt, że nie udało się jeszcze wypracować jednolitego stanowiska dotyczącego przyszłości polskiej energetyki.

Wśród prelegentów panowała natomiast zgoda co do niskiej jakości stanowionego prawa (dr inż. Suchański jako przykład podawał bezcelowy ? w jego opinii ? system taryfikacji cen energii cieplnej). Dr Suchański pozytywnie ocenił natomiast prace nad energetyką jądrową oraz zmiany zwiększające ochronę odbiorców wrażliwych.

Temat wadliwej legislacji podjęła także dr Magdalena Malicka (Kancelaria Morawski&Wspólnicy). Na przykładzie art. 51 ustawy Prawo energetyczne wskazała na rażące błędy ustawodawcy (np. odesłania do nieobowiązujących przepisów, brak precyzyjnie określonego adresata normy, czy normy sankcjonującej za jej nieprzestrzeganie). Zarzuty pod adresem prawodawcy pojawiły się również w referacie Marka Rakowicza (BiznesPro). Wskazał on na błędy w implementacji prawa europejskiego (zwłaszcza dyrektywy 2009/28/WE), np. w tak podstawowej kwestii, jak zachowanie spójności terminologicznej. Zgodnie z dyrektywą OZE to źródła energii, podczas gdy ustawa Prawo energetyczne odnosi to pojęcie do instalacji wykorzystujących dane źródło. Inna rozbieżność polega na określeniu beneficjentów wsparcia: zgodnie z dyrektywą powinien nim być odbiorca energii, natomiast Prawo energetyczne promuje same instalacje i wytwarzaną przez nie energię. W rezultacie bodźce do inwestowania w produkcję energii z odnawialnych źródeł są wciąż zbyt słabe.

 

Technologie niskoemisyjne w energetyce węglowej

Osobny panel został poświęcony przyszłości technologii niskoemisyjnej, nie ulega bowiem wątpliwości, iż jeszcze przez wiele lat energia w Polsce będzie wytwarzana z węgla. Prof. Józef Pacyna (dyrektor NILU Polska) przedstawił poziom zaawansowania prac nad sekwestracją CO2 (CCS) w Norwegii. W roku 2006 rząd norweski wraz z partnerami z branży energetycznej rozpoczął w Mongstad wdrażanie projektu CCS, tj. procesu polegającego na oddzieleniu i wychwyceniu dwutlenku węgla ze spalin w celu ograniczenia jego emisji do atmosfery. We wrześniu bieżącego roku uczestnicy wycofali się jednak z projektu, z uwagi na wysokie ryzyko inwestycji i obniżone zainteresowanie technologią spowodowane niskimi cenami emisji dwutlenku węgla i kryzysem ekonomicznym. Prace nad technologią CCS toczą się jednak w ramach innych projektów: wychwytywanie i składowanie dwutlenku węgla pod dnem morza odbywa się m.in. na platformie gazu Sn?hvit na Morzu Barentsa.

Prof. Wojciech Nowak (Politechnika Częstochowska) podkreślił, że technologia CCS jest wciąż w fazie prac badawczych. Jednak już teraz można się spodziewać, iż w dużej mierze przyczyni się do zmniejszenia emisji CO2 pochodzącego ze spalania paliw kopalnych. Nie wystarczy to jednak to pełnego rozwiązania problemu emisji ? konieczne jest także wdrażanie innych technologii (np. zastosowanie wodoru w transporcie, biosekwestracja). Mirosław Niewiadomski (PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna) omówił proces tworzenia dokumentów referencyjnych o najlepszych dostępnych technikach (BAT – Best Available Techniques). Są to wytyczne wydawane na podstawie dyrektywy 96/61/WE, których celem jest określenie odpowiednich limitów emisji CO2. Podstawowym założeniem jest kompromis pomiędzy radykalnym ograniczaniem zanieczyszczeń, a opłacalnością inwestycji w przemyśle. Pan Niewiadomski podkreślił przy tym, iż zaostrzanie tą drogą standardów emisyjnych i innych wymogów eksploatacyjnych może okazać się skutecznym narzędziem polityki klimatyczno-energetycznej.

Aleksandra Przybysz | Wojciech Steppa

 

Dziękujemy Agencji Promocji Energii za możliwość wzięcia udziału w Konferencji.

 

Możliwość komentowania jest wyłączona.